Εισήγηση για τη συνεδρίαση της 18.05.2010 της Δ.Ε. του Τμήματος με θέμα: «ΑΥΘΑΙΡΕΤΗ ΔΟΜΗΣΗ»

17.05.2010

Εισήγηση για τη συνεδρίαση της 18.05.2010 της Δ.Ε. του Τμήματος με θέμα: «ΑΥΘΑΙΡΕΤΗ ΔΟΜΗΣΗ»

Ιστορικά, εδώ και μισό αιώνα, η πολιτεία με τις επιλογές της ουσιαστικά ενθαρρύνει την αυθαίρετη δόμηση. Και αν στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, ένεκα του προσφυγικού ζητήματος, αυτό ήταν κοινωνικά ανεκτό (ίσως και αναγκαίο), στη συνέχεια η αυθαίρετη δόμηση πήρε διάσταση και μορφή προκλητική. Έτσι φτάσαμε στα υπόγεια play-rooms και στις βίλλες της Μυκόνου.

Γενιές και γενιές αυθαιρέτων, ακόμη και ολόκληροι οικισμοί, νομιμοποιούνταν εν ονόματι της κοινωνικής διάστασης του προβλήματος, στην πραγματικότητα όμως ψηφοθηρώντας και ταΐζοντας τη μαύρη τρύπα του «τέρατος». Το μότο: «Αυθαιρέτησες; Άρα ρύπανες. Ο ρυπαίνων πληρώνει» εκχυδαΐστηκε και ευτελίστηκε στο: «Αυθαιρέτησες; Πλήρωσε κάποιο πρόστιμο και δικαιώθηκες».

Η αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης τελεί υπό την αναγκαία και ικανή προϋπόθεση ύπαρξης ειλικρινούς, καθολικής και σταθερής πολιτικής απόφασης. Προϋπόθεση που θα άρει την αναξιοπιστία του κράτους αφού, δεκαετίες τώρα, αποτελεί κοινή συνείδηση πως προθέσεις μόνο διακηρύσσονται. Προθέσεις που δεν νομοθετούνται αλλά και όταν νομοθετούνται δεν υλοποιούνται και απαξιώνονται στην πράξη.

Πρόσφατα με το νόμο 3843/28.04.2010 «Ταυτότητα κτιρίων, υπερβάσεις δόμησης και αλλαγές χρήσης, μητροπολιτικές αναπλάσεις και άλλες διατάξεις» γνωστοποιήθηκε η ρύθμιση για τους αυθαίρετα κλεισμένους ημιυπαίθριους χώρους, με τον ιδιαίτερης επινόησης όρο της «διατήρησης και χρήσης τους για 40 χρόνια χωρίς όμως και τη νομιμοποίησή τους». Στο ίδιο νομοθέτημα, αναγνωρίζουμε σαν θετικό βήμα τις διατάξεις–μέτρα που αφορούν στη θεσμοθέτηση της «ταυτότητας των κτιρίων», στην ίδρυση σώματος ελεγκτών μηχανικών και στους ελέγχους στις νέες οικοδομές.

Είναι αλήθεια πως η υπουργός ΥΠΕΚΑ κατέβαλε  φιλότιμες προσπάθειες για περιβαλλοντικό εξωραϊσμό της ρύθμισης, με εκτεταμένες αναφορές–άλλοθι σε «πράσινη και έντιμη λύση σ’ ένα κοινωνικό πρόβλημα». Όμως το οικολογικό προφίλ της Κυβέρνησης δέχθηκε καίριο πλήγμα. Για μια ακόμη φορά, σε δημοσιονομική περίοδο ισχνών αγελάδων (και όχι μόνο), μέτρα εισπρακτικού χαρακτήρα προκρίνονται έναντι της τήρησης της νομιμότητας και της προστασίας του περιβάλλοντος. Το άρθρο 24 του Συντάγματος αγνοήθηκε και παρακάμφθηκαν πρόσφατες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Άρειου Πάγου, που τονίζουν πως η Διοίκηση υποχρεούται να κατεδαφίζει κάθε είδους αυθαίρετες κατασκευές που έγιναν μετά την 31/01/1983. Και για να εξηγούμαστε… Τους ημιυπαίθριους χώρους τους θέλουμε και τους χρειαζόμαστε. Γι’ αυτό και είμαστε αντίθετοι στον περιορισμό τους σε ποσοστό 15%. Όπως αντίθετοι είμαστε και στις «πλειοδοτούσες» προτάσεις ορισμένων «ειδικών» για συνυπολογισμό τους στο συντελεστή δόμησης.

Φαίνεται όμως ότι η ρύθμιση που επελέγη για τους Η/Χ ικανοποίησε πολλούς, ειδικότερα δε τον υπουργό Οικονομικών ο οποίος, από τηλοψίας, προανήγγειλε πως μέχρι το τέλος του χρόνου έρχεται νέο πακέτο «τακτοποίησης», αυτή τη φορά για το σύνολο των αυθαιρέτων! Δικαιωματικά λοιπόν, οι υποψιασμένοι πολίτες, μέσα από την προαναγγελία αυτή διαβλέπουν προθέσεις τακτοποίησης μάλλον του «μαύρου ταμείου» του προϋπολογισμού και όχι του «πράσινου ταμείου» του περιβάλλοντος.

Δυστυχώς διαθέτουμε μεγάλη και αρνητική εμπειρία ανάλογων ρυθμίσεων δημιουργίας «πράσινων» ταμείων, που έτυχαν αδιαφανούς και κακής διαχείρισης. Έτσι και στον πρόσφατο νόμο 3843/2010 η πλειοδοσία διάθεσης των πόρων των Η/Χ για: νέους χώρους πρασίνου, απαλλοτριώσεις προβλεπόμενων κοινόχρηστων χώρων, προγράμματα ανάπλασης, φύτευση περιοχών, περιβαλλοντική επανόρθωση εκτός σχεδίου περιοχών, συντήρηση ακινήτων πολιτιστικής σημασίας, κατεδαφίσεις κ.λπ., μας φοβίζει πως θα έχει σαν αποτέλεσμα την ακύρωση της σχετικής διάταξης στην πράξη. Στους πολίτες (επί παραδείγματι) της Πάτρας που, με ρυθμό χιονοστιβάδας, βλέπουν να χάνονται προβλεπόμενοι κοινόχρηστοι χώροι, λόγω αδυναμίας του Δήμου ν’ αποζημιώσει τους ιδιοκτήτες, θα μας αρκούσε, κατ’ απόλυτη προτεραιότητα, οι πόροι του ειδικού αυτού ταμείου να κατευθύνονται, δεσμευτικά, για το σκοπό αυτό και μόνο.

Ατυχώς και από τις διατάξεις του πρόσφατου νόμου δεν προκύπτει το αναγκαίο μήνυμα: «Όχι σε επόμενη γενιά αυθαιρέτων». Και δεν προκύπτει γιατί από τις διατάξεις του απουσιάζει το βασικό… Απουσιάζει η ανάλογη πολιτική απόφαση. Στόχοι δεν τέθηκαν, μέτρα δεν προσδιορίσθηκαν, έλεγχοι δεν θεσμοθετήθηκαν. Ούτε καν ένα χρονοδιάγραμμα ενεργειών στην κατεύθυνση αφενός μεν της δημιουργίας ενός πλαισίου αντιμετώπισης της αυθαίρετης δόμησης, αφετέρου δε στην ολοκλήρωση του βαλτωμένου πολεοδομικού σχεδιασμού, στην κωδικοποίηση της χαώδους πολεοδομικής νομοθεσίας–νομολογίας, στη στελέχωση–εκσυγχρονισμό των πολεοδομικών υπηρεσιών, στη θεσμοθέτηση των συντελεστών παραγωγής ιδιωτικών έργων.

Αναμένουμε άμεσα και με σαφήνεια να θεσμοθετηθεί ο τρόπος και οι διαδικασίες με τις οποίες θα ελέγχονται οι αυθαίρετες παρεμβάσεις–υπερβάσεις στις υπάρχουσες κατασκευές και οι επιπτώσεις που θα επισύρουν κατά περίπτωση. Επιπτώσεις ρεαλιστικές, δίκαιες και νομικά στέρεες με διασφαλισμένη τη συνεχή και συνεπή εφαρμογή τους. Ώστε, επιτέλους, ν’ αποκατασταθεί στους πολίτες αυτής της χώρας το κοινό περί δικαίου αίσθημα και η αξιοπιστία του κράτους.

Για τη «Ριζοσπαστική Πρόταση Μηχανικών Δυτ. Ελλάδας»
Στέφανος Κ. Κοσμάς / Αντιπρόεδρος της Δ.Ε του ΤΕΕ–ΤΔΕ

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: