ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΤΗ Δ.Ε. ΤΟΥ ΤΕΕ/ΤΔΕ ΓΙΑ ΤΟ Σ/Ν ΠΕΡΙ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ – ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ Ν.3316/2005 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΣΗ & ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ

Ι.  ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΝΤΟΠΙΣΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΟ ΤΕΕ/ΤΔΕ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ Ν.3316/2005

1.  Στις διαδικασίες ανάθεσης

  • Δεν επιτεύχθηκε οικονομία χρόνου στις αναθέσεις μελετών. Αντίθετα παρατηρήθηκαν σημαντικές καθυστερήσεις που οφείλονταν κυρίως στους υπέρμετρους χρόνους που καταναλώνουν τα αρμόδια όργανα της Αναθέτουσας Αρχής, προκειμένου να εκδώσουν τα προβλεπόμενα πρακτικά, γνωμοδοτήσεις και αποφάσεις επί των ενστάσεων. Ο νόμος προβλέπει διαδοχικά στάδια αξιολόγησης των προσφορών και ενστάσεις σε κάθε στάδιο. Όμως, ενώ προβλέπονται σφιχτές προθεσμίες για τις ενστάσεις, δεν προβλέπονται προθεσμίες για τις ενέργειες της Επιτροπής Διαγωνισμού και της Προϊσταμένης Αρχής.

  • Η κατάργηση τόσο της βαθμολόγησης της ομάδας μελέτης, με χρήση στοιχείων από τα βιογραφικά σημειώματα, καθώς και η αξιολόγηση της διαθεσιμότητας των μελών της ομάδας μελέτης, μέσω του υπολογισμού του φόρτου εργασίας, είχε αρνητικές συνέπειες στην αξιοπιστία και στη διαφάνεια των αναθέσεων, ενώ ταυτόχρονα δημιούργησαν συνθήκες συγκέντρωσης του μελετητικού έργου.

2.   Γενικότερα θέματα εφαρμογής του Νόμου

  • Η έλλειψη ενός απλούστερου συστήματος ανάθεσης για μελέτες και υπηρεσίες με αμοιβή κάτω του ορίου της Ε.Ε.
  • Η ασαφής αντιμετώπιση από το νόμο του θέματος των Μελετητικών Πτυχίων των Πανεπιστημιακών που επέτρεψε την εγγραφή στα μητρώα μελών ΔΕΠ, σε συνδυασμό με το παράδοξο μελετητικές εταιρείες να ελέγχονται πλήρως από άτομα που δεν έχουν καμιά σχέση με το μελετητικό έργο, ακόμη δε περισσότερο από άτομα που εξαιρούνται σαφώς από την δυνατότητα απόκτησης της μελετητικής ιδιότητας.

ΙΙ. ΔΙΑΤΥΠΩΜΕΝΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΕΕ/ΤΔΕ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΚΑΙ  ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΟΥ ΘΕΣΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ

Για την οικονομία του χρόνου και επειδή μόλις το 2005 ψηφίστηκε ο Ν.3316, προτείναμε τη διατήρηση του ισχύοντος Θεσμικού Πλαισίου και την προώθηση μίας δέσμης τροποποιήσεων. Πιο συγκεκριμένα:

1. Ρυθμίσεις που αφορούν στη διαδικασία ανάθεσης

Επανεξέταση των διαδικασιών ανάθεσης μελετών στην κατεύθυνσης εξοικονόμησης χρόνου, σε συνδυασμό με τον εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση των αναθετουσών αρχών, τουλάχιστον στο επίπεδο σύνταξης αξιόπιστων Φακέλων Μελετών, ώστε να μη καταφεύγουν στον ιδιώτη – υποψήφιο ανάδοχο ο οποίος θα συντάξει για λογαριασμό τους το σχετικό φάκελο, με αποτέλεσμα να «δεσμεύονται» για την ανάθεση της μελέτης σ’ αυτόν. Για τους παραπάνω λόγους και πάντα ύστερα από διάλογο με το Τ.Ε.Ε. και τους φορείς των μελετητών να εκδοθούν κατά προτεραιότητα οι υπουργικές αποφάσεις που εκκρεμούν:

  • Για το περιεχόμενο του Φακέλου του Έργου (άρθρο 4 παρ. 4 του νόμου).
  • Για τις προδιαγραφές επάρκειας των Τεχνικών Υπηρεσιών για προετοιμασία, διεξαγωγή διαγωνισμών, διοίκηση μελετών και έργων (άρθρο 3 παρ. 4).
  • Για τους Αρχιτεκτονικούς Διαγωνισμούς (άρθρο 5 παρ. 6 του Νόμου).
  • Για τα κριτήρια ανάθεσης για μελέτες τάξης Α΄ ή Β΄ (άρθρο 14 παρ. 8 του Νόμου).

Στις παραπάνω υπουργικές αποφάσεις – ρυθμίσεις να τεθούν προϋποθέσεις και περιορισμοί ώστε :

  • Να εξασφαλίζεται η επίβλεψη των μελετών από δυναμικό αντίστοιχο του  δυναμικού που εκπόνησε τη μελέτη και να προβλέπεται η δυνατότητα χρησιμοποίησης των μελετητών στην επίβλεψη των εκπονούμενων μελετών.
  • Να ενεργοποιηθεί το κριτήριο της «εντοπιότητας» μέσω της «γνώσης των τοπικών συνθηκών» για τις μελέτες Α΄ και Β΄ τάξης πτυχίων.
  • Να ενισχυθεί η βιωσιμότητα των  πτυχίων Α΄ και Β΄ τάξης, πράγμα που δεν πρέπει να ανατρέπεται από την ένταξη πολλών «μικρών» και σαφώς διαφορετικών συμβάσεων σε μία ενιαία συμφωνία πλαίσιο.
  • Να αυξηθούν τα όρια των πτυχίων Α΄ και Β΄ λόγω προσαρμογής στις νέες συνθήκες της αγοράς.

2.  Όρια Ανεκτέλεστων Συμβάσεων

Προτείνεται η θεσμοθέτηση ορίων ανεκτέλεστων συμβάσεων, τα οποία δεν θα πρέπει να υπερβαίνει κάθε διαγωνιζόμενο σχήμα για τη συμμετοχή του σε έναν Διαγωνισμό.

Ο Πίνακας των ανεκτέλεστων δημοσίων συμβάσεων Μελετών ή παροχής υπηρεσιών θα υποβάλλεται από τον Διαγωνιζόμενο Μελετητή ή το Γραφείο Μελετών συνοδευόμενος από Υπεύθυνη Δήλωση περί της αληθείας των υποβαλλομένων στοιχείων και από τις σχετικές βεβαιώσεις των Υπηρεσιών.

3.  Εγγραφή στο Μητρώο Μελετητών – Μελετητικά Πτυχία Πανεπιστημιακών

Η αναφορά του άρθρου 39 του νόμου ότι δεν έχουν δικαίωμα εγγραφής στο Μητρώο πρόσωπα τα οποία εργάζονται σε Αναθέτουσα Αρχή με σχέση εξαρτημένης εργασίας οποιασδήποτε μορφής, δεν εμπόδισε το Συμβούλιο της Επικρατείας να αποφανθεί ότι τα μέλη Δ.Ε.Π. σε Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα και ειδικότερα οι καθηγητές, έχουν δικαίωμα κτήσης Πτυχίου Μελετητή. Απαιτείται άμεση και ρητή απαγόρευση εγγραφής των μελών Δ.Ε.Π. των Α.Ε.Ι. και Α.Τ.Ε.Ι. στο Μητρώο Μελετητών.

4. Προδιαγραφές Μελετών

Ο Ν.716/1977 διατηρήθηκε για 30 χρόνια με ένα παράλληλο πλέγμα τεχνικών προδιαγραφών μελέτης, απαιτήσεων παραδοτέων στοιχείων και κωδικοποίησης αμοιβών για τις υπηρεσίες αυτές, όπως αναφερόταν στο Π.Δ. 696/74. Είναι σαφές ότι η διατήρηση ενός “εκσυγχρονισμένου” θεσμικού πλαισίου, χωρίς τον αντίστοιχο εκσυγχρονισμό προδιαγραφών, παραδοτέων και αμοιβών, μόνο στρεβλώσεις θα παράγει.

Είναι αναγκαία η έκδοση Προδιαγραφών Μελετών, για όσες κατηγορίες μελετών δεν υπάρχουν, καθώς και η επικαιροποίηση – αναμόρφωση των υπαρχουσών τεχνικών προδιαγραφών, προκειμένου να προσαρμοστούν στις νέες τεχνολογίες και επιστημονικές μεθόδους.

5. Μητρώο Μελετών

Η σύσταση Μητρώου Μελετών θα βοηθήσει στον υπολογισμό του ανεκτέλεστου και στην έκδοση των βεβαιώσεων για τις εκπονηθείσες μελέτες.

ΙΙΙ.  ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΣΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΜΕΛΕΤΩΝ

Εισαγωγικά: Η επιχειρούμενη από το υπουργείο ΥΠΟΜΕΔΙ καθιέρωση νέου θεσμικού πλαισίου ανάθεσης και εκπόνησης των μελετών του δημοσίου βρίσκει τους μελετητές και τα μελετητικά γραφεία στη χειρότερη επαγγελματική – οικονομική κατάσταση που έχουν βρεθεί μετά τη μεταπολίτευση. Μετά τις εκλογές η κυβέρνηση έχει “παγώσει” τόσο τις προκηρύξεις νέων μελετών, όσο και τις πληρωμές πιστοποιημένων εργασιών, παρόλο που κάτι τέτοιο δεν περιλαμβάνεται ούτε και στο γνωστό μνημόνιο. Παράλληλα δε γίνεται ούτε η παραμικρή νύξη για μελλοντική ανάθεση νέων μελετών και έργων.

Το προτεινόμενο νομοσχέδιο έχει πολλά αδιευκρίνιστα και αντιφατικά σημεία, χωρίς την αποσαφήνιση των οποίων είναι δύσκολη μια πλήρης και τεκμηριωμένη κριτική.

1. Σύσταση Ανεξάρτητης Αρχής

  • Διοικείται από 9μελές Διοικητικό Συμβούλιο, μηχανικών και νομικών, οριζόμενο από τη Βουλή, στο οποίο δεν συμμετέχουν εκπρόσωποι του ΤΕΕ, για να μην «εξαρτώνται» από το φορέα τους(!!!).
  • Έχει δομές στην Αθήνα, τη Θεσ/νίκη και την Πάτρα. Προβλέπεται η πρόσληψη συνολικά 170 υπαλλήλων, η αμοιβή των οποίων θα βαρύνει το συνολικό κόστος των έργων και μελετών.
  • Οι αρμοδιότητές της είναι:

–          ο έλεγχος ωρίμανσης των έργων και έκδοση σχετικού πιστοποιητικού πριν τη δημοπράτησή τους,

–          η εκδίκαση των ενστάσεων του προσυμβατικού σταδίου με αποφασιστικό και όχι γνωμοδοτικό ρόλο,

–          η παραλαβή των μελετών και των έργων,

–          η διενέργεια τακτικών και έκτακτων ελέγχων και

–          η τήρηση μητρώων εμπειρίας μελετητών – κατασκευαστών, καθώς και του ΜΗΚΙΕ όταν αυτό θεσμοθετηθεί.

2. Σ/Ν για την ανάθεση & εκτέλεση μελετών δημοσίου

  • Δημιουργία τεσσάρων (4) νέων «γενικών» κατηγοριών μελετών (κτιριακών, συγκοινωνιακών, υδραυλικών και λιμενικών έργων), σε δυο (2) τάξεις πτυχίων (1η και 2η), με απαιτούμενο δυναμικό όλων των επί μέρους απαραίτητων ειδικοτήτων μελετητών. Από τους συντάκτες του Ν/Σ εκτιμάται ότι έτσι θα υπάρχει κίνητρο μόνιμης στελέχωσης εταιρειών, ώστε σταδιακά να εκλείψουν οι ευκαιριακές συμπράξεις.
  • Δημιουργία νέας κατηγορίας «διοίκησης, διαχείρισης και ελέγχου τεχνικών έργων», για άτομα με εμπειρία στην κατασκευή έργων.
  • Οι σημερινές 27 κατηγορίες μελετών διασπώνται σε 37. Κάθε μελετητής θα μπορεί να εγγράφεται σε 1 έως 4 κατηγορίες.
  • Διατηρούνται οι βασικές διαδικασίες ανάθεσης των άρθρων 6 και 7 του Ν.3316/2005, με ορισμένες μεταβολές στα κριτήρια αξιολόγησης της τεχνικής προσφοράς. Η διαδικασία του άρθρου 7 καθίσταται η κύρια διαδικασία για μελέτες μη σύνθετων έργων που δεν επιδέχονται εναλλακτικές λύσεις.
  • Καταργούνται τα κατώτατα παραδεκτά όρια έκπτωσης. Δηλ. οι οικονομικές προσφορές θα υποβάλλονται με ελεύθερα όρια έκπτωσης. Η ανάθεση γίνεται με κριτήριο τη χαμηλότερη τιμή (σε 2 στάδια: τυπικά δικαιολογητικά και οικονομική προσφορά), είτε την πλέον συμφέρουσα προσφορά (σε 3 στάδια: τυπικά δικαιολογητικά, τεχνική προσφορά και οικονομική προσφορά).
  • Η τεχνική προσφορά μετέχει σε ποσοστό 50% στη συνολική βαθμολόγηση. Το υπόλοιπο αφορά στην οικονομική προσφορά.
  • Εισάγεται ο θεσμός του ανώτατου επιτρεπτού ορίου ανεκτέλεστου μέρους συμβάσεων (συσχετίζεται με την τάξη του πτυχίου και το δυναμικό – στελέχωση των διαγωνιζόμενων γραφείων). Η υπέρβασή του συνιστά κώλλυμα συμμετοχής στο διαγωνισμό.
  • Θεσπίζεται υποχρεωτικός έλεγχος των μελετών. Με την προκήρυξη κάθε διαγωνισμού θα προκηρύσσεται και ο εκάστοτε ελεγκτής της μελέτης.
  • Οι μελετητές, για κάθε κατηγορία τεχνικού έργου, υποχρεούνται να συμπράττουν με μηχανικό εγγεγραμμένο στο ΜΕΚ, ο οποίος πιστοποιεί την κατασκευασιμότητα της μελέτης.

IV. ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΝ

Εξ αρχής θα πρέπει να τονισθεί ότι, από καμιά κοινοτική οδηγία ή άλλο κείμενο της Ε.Ε δεν επιβάλλονται ρυθμίσεις σαν κι αυτές που προωθεί το Υπουργείο, ούτε απορρέουν ευθέως από το πρόσφατο μνημόνιο μεταξύ Ελλάδας και «τρόικας».

Επίσης να υπογραμμίσουμε ότι, όλοι οι ειδικοί και εμπειρογνώμονες συμφωνούν πως δεν μπορούμε να γίνουμε ανταγωνιστικοί με μείωση των μισθών – αμοιβών, αλλά βελτιώνοντας την ποιότητα των παρεχομένων υπηρεσιών. Αυτό που όλοι θεωρούν αυτονόητο, η Κυβέρνηση αρνείται να το αποδεχθεί.

Και με αυτή την αφορμή εντοπίζουμε ένα τεράστιο έλλειμμα Δημοκρατίας στο σύνολο των θεμάτων που προωθούν τα υπουργεία, ανεξάρτητα αν αυτά υπαγορεύονται ή όχι από το μνημόνιο με την «τρόικα». Η κατά τις κυβερνητικές επαγγελίες «διαβούλευση», συστηματικά περιορίζεται σε ανακοινώσεις προαποφασισμένων κειμένων που αναρτώνται στο διαδίκτυο για λίγες μέρες, ενώ οι θέσεις που κατατίθενται από τους αρμόδιους φορείς, κατά κανόνα, δεν λαμβάνονται υπόψη. Άρα η «διαβούλευση» είναι άνευ ουσιαστικής σημασίας.

Αναλυτικά η αξιολόγησή μας, για τα τροποποιούμενα άρθρα του Ν.3316/2005, όπως προτείνονται στο υπόψη Σ/Ν, έχει ως εξής:

  • Άρθρο 2: Διάσπαση κατηγοριών, προσθήκη γενικών κατηγοριών τεχνικών έργων και δημιουργία νέας κατηγορίας διοίκησης και ελέγχου τεχνικών έργων.

Εν γένει θετική η ρύθμιση, πλην όμως η καθιέρωση των γενικών κατηγοριών μελετών (κτιριακών, συγκοινωνιακών, υδραυλικών και λιμενικών έργων), αν δεν προσδιοριστεί με σαφήνεια ο ακριβής ρόλος τους, είναι βέβαιο ότι θα λειτουργήσει σε όφελος των μεγάλων μελετητικών εταιρειών. Υπάρχει κίνδυνος, αν το τελικό νομοθετικό πλαίσιο είναι ιδιαίτερα ευνοϊκό για τις γενικές κατηγορίες, να αφανιστούν τα μικρά και αναγκαία για τις πραγματικές μελετητικές ανάγκες της χώρας μελετητικά γραφεία και ιδιαίτερα αυτά της περιφέρειας.

  • Άρθρο 4: (Παρ. 1 & 2) Σύνταξη – επάρκεια ΦτΕ που εγκρίνεται από την Α.Α. (πληρότητα, ορθότητα προσδιορισμού του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου, ωριμότητα δημοπρατούμενου έργου κ.λπ.). Ο φάκελος ενημερώνεται διαρκώς κατά την εκπόνηση της μελέτης – θετικό.

(Παρ. 8 ) – Κατάργηση του κατώτερου παραδεκτού ορίου έκπτωσης των οικονομικών προσφορών λόγω Μνημονίου – αρνητικό.

Η κατάργηση του κάτω ορίου στις οικονομικές προσφορές,  με επιχείρημα ότι αυτό επιβάλλεται από το μνημόνιο (που όμως δεν αναφέρει, τουλάχιστον ρητά κάτι τέτοιο), συνιστά το σημαντικότερο αρνητικό του νομοσχεδίου. Η αναφορά στο μνημόνιο, έτσι κι αλλιώς, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Πρόκειται για τη μεταφορά στις αναθέσεις μελετών του δημοσίου της προσπάθειας για κατάργηση των ελάχιστων ορίων αμοιβών των μηχανικών και άλλων κατηγοριών επιστημόνων.

Είναι τραγελαφικό ότι, την ίδια στιγμή επιχειρείται να μπει φραγμός στις αλόγιστες εκπτώσεις των δημοπρασιών των δημοσίων έργων, μέσω του αντίστοιχου νομοσχεδίου για τα δημόσια έργα. Δηλαδή θεωρείται ότι, η κατασκευή των δημοσίων έργων, που είναι έργα υλικά και στηρίζονται σε μελέτες με ακριβείς προμετρήσεις, κινδυνεύει από τις υπερβολικές επιπτώσεις, ενώ η σύνταξη μελετών, που είναι έργα πνευματικά που ξεκινούν σχεδόν από το μηδέν, δε διατρέχει τέτοιο κίνδυνο.

  • Άρθρο 5: Διαχωρισμός του αρχικού σταδίου μελέτης, που αφορά σε σύνθετα έργα, με την εκπόνηση προκαταρκτικής μελέτης, για διεκπεραίωση της περιβαλλοντικής αδειοδότησης και ασφαλή προσδιορισμό του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου – θετικό.
  • Άρθρο 6: Τροποποίηση της διαδικασία ανάθεσης μελετών κατόπιν διαγωνισμού, με εκπόνηση προκαταρκτικής μελέτης από 3 αναδόχους έναντι κατ’ αποκοπή αμοιβής. Επιλογή του επικρατέστερου (συγκεκριμενοποίηση κριτηρίων) και ανάθεση εκπόνησης Προμελέτης περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, με ιδιαίτερη αμοιβή, προς εξασφάλιση περιβαλλοντικής έγκρισης  – θετικό.
  • Άρθρο 7: Η ανάθεση γίνεται είτε με κριτήριο τη χαμηλότερη τιμή (οπότε έχουμε 2 στάδια: τυπικά δικαιολογητικά και οικονομική προσφορά), είτε με κριτήριο την πλέον συμφέρουσα προσφορά (οπότε έχουμε 3 φάσεις αξιολόγησης: τυπικά δικαιολογητικά, τεχνική προσφορά και οικονομική προσφορά). Η αξιολόγηση της τεχνικής προσφοράς απλουστεύεται – βελτιώνεται και αποκτά βαρύτητα 50%. Εν γένει θετικές ρυθμίσεις, πλην όμως η κατάργηση του κατώτερου παραδεκτού ορίου έκπτωσης στις οικονομικές προσφορές είναι ότι χειρότερο – αρνητικό.

Θα πρέπει ν’ αποτελέσει αντικείμενο περαιτέρω διερεύνησης για το ΤΕΕ η διατύπωση θέσης σχετικά με τη δυνατότητα που παρέχεται για κατάργηση της τεχνικής προσφοράς (ανάθεση με τη χαμηλότερη τιμή), αφού θα γίνεται «σφαγή» με τις εκπτώσεις (ενδεχομένως σε βάρος της ποιότητας), αλλά και η τυχόν γενίκευση της τεχνικής προσφοράς πρέπει να συνοδεύεται από προϋποθέσεις τέτοιες που δεν θα την απαξιώνουν όπως συμβαίνει σήμερα.

  • Άρθρο 10: Τροποποιήσεις στη διαδικασία των απευθείας αναθέσεων (30.000€ για μελέτες και 15.000€ για παροχή υπηρεσιών). Δεν απαιτείται συνδρομή έκτακτης ανάγκης, ενώ ο ανάδοχος επιλέγεται με κλήρωση – θέτικο.
  • Άρθρα 11, 12, 13, 14 & 15: Αλλαγές σε διαδικαστικά θέματα που αφορούν στις ενστάσεις (κωδικοποίηση δ/ξεων, έκδοση απόφασης Α.Α., παράβολο ένστασης), στις προκηρύξεις, στο μητρώο παρόχων υπηρεσιών, στον έλεγχο των τυπικών δικαιολογητικών κ.λπ. – θετικό.
  • Άρθρο 17: Θέσπιση ορίου ανεκτέλεστου μέρους συμβάσεων και λοιπές συμπληρώσεις, διευκρινίσεις και τροποποιήσεις (υποχρεωτική ποιοτική επιλογή εξακρίβωση δάνειας ικανότητας κατά την εκτέλεση της σύμβασης – θετικά.

Συμμετοχή στην ομάδα μελέτης τεχνικού στελέχους ΜΕΚ Γ΄ ή Δ΄ τάξης για βεβαίωση κατασκευασιμότητας της μελέτης! Δηλ. από τη μια ο μελετητής υπογράφει δήλωση (όταν ανανεώνει πτυχίο κ.λπ.) ότι δεν έχει καμιά σχέση και συνεργασία με ΜΕΚ και από την άλλη  υποχρεώνεται να τον έχει συνεταίρο στην κάθε μελέτη. Προφανώς η «κατασκευασιμότητα» πρέπει να ελέγχεται, όμως μάλλον θα πρέπει να αναζητηθούν άλλοι τρόποι. Ίσως η δ/ξη αυτή, ως έχει, εκθρέψει «περίεργες» συνεννοήσεις; Να επανεξετασθεί.

  • Άρθρο 19: Ο κώδικας αμοιβών καταργείται λόγω Μνημονίου. Η καταβαλόμενη αμοιβή ισούται με την προεκτιμώμενη, στην οποία εφαρμόζεται η «απελευθερωμένη» έκπτωση – αρνητικό.
  • Άρθρα 21, 23, 25, 29, 30, 31 & 39: Βελτιωτικές ρυθμίσεις για συγκρότηση και λειτουργία των Επιτροπών Διαγωνισμού. Υποχρεωτικός έλεγχος της μελέτης από πάροχο σχετικών υπηρεσιών. Εκχώρηση πιστοποιήσεων. Συμμετοχή του μελετητή στην εκτέλεση της σύμβασης έναντι αμοιβής. Κινητικότητα μελετητών. Ρητή κατάργηση του δικαιώματος των μελών ΔΕΠ να έχουν πτυχίο μελετητή – θετικές, αλλά και αρνητικές ρυθμίσεις.

Η καινοτομία του νομοσχεδίου σχετικά με τον υποχρεωτικό έλεγχο των μελετών Γ΄ τάξης και άνω από πάροχο υπηρεσιών, συνιστά ενέργεια πρωτοφανούς απαξίωσης της δημόσιας διοίκησης και των στελεχών της. Η πολυπλοκότητα ορισμένων έργων και οι εξειδικευμένες γνώσεις, που απαιτούν ορισμένες μελέτες, επιβάλλουν κάποιες φορές την υποστήριξη της διευθύνουσας υπηρεσίας από εξειδικευμένους συμβούλους – παρόχους υπηρεσιών. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι πρέπει να επιβληθεί θεσμικά η παρουσία παρόχων υπηρεσιών σε όλες τις μελέτες και να προκύψουν τεράστιες δυσλειτουργίες και απαξίωση των διευθυνουσών υπηρεσιών.

  • Θετικό(;) βήμα η δημιουργία της Ανεξάρτητης Αρχής. Αρνητικό στοιχείο η μη συμμετοχή εκπροσώπων του ΤΕΕ στο Διοικητικό της Συμβούλιο, καθώς και η μη άμεση ενεργοποίησή της.

Έρώτημα: Αν η Α.Α. μας προκύψει ως ένα ακόμη κατά πλειοψηφία οριζόμενο (από τη Βουλή) κομματικό όργανο, στη λήψη κρίσιμων αποφάσεων (ενστάσεις κ.λπ.) δεν θα λειτουργεί ως ένα ακόμη κέντρο κομματικής συναλλαγής και διαπλοκής;

  • Δεν περιλαμβάνονται ρυθμίσεις για ενεργοποίηση του κριτηρίου της «εντοπιότητας». Θα μπορούσε να θεσπισθεί , μέσω της τεχνικής προσφοράς κριτήριο όπως η «γνώση των τοπικών συνθηκών» για μελέτες Α΄ και Β΄ τάξης πτυχίων, προκειμένου να ενισχυθεί η βιωσιμότητα των χειμαζόμενων «μικρών» περιφερειακών πτυχίων.

Αποκέντρωση και περιφερειακή ανάπτυξη χωρίς ντόπιους – αξιόπιστους μελετητές δεν μπορεί να γίνει. Η πείρα έχει δείξει πως οι ΟΤΑ έχουν ανάγκη από πολλές και μικρές μελέτες όπως: Αποτυπώσεις, συντήρηση και επέκταση πάσης φύσεως δικτύων, αντιπλημμυρικά έργα – οριοθετήσεις,  γέφυρες, τοπικά ρυμοτομικά, μικρά οικοδομικά έργα. Αν εξαφανιστούν ή απαξιωθούν τα τοπικά πτυχία Α΄ και Β΄ οι δήμοι θα «κρεμάσουν». Γι’ αυτό ναι, με έμφαση και επιμονή, να προστατευτούν και να ενισχυθούν τα πτυχία Α΄ και Β΄ τάξης, και να μην απορροφηθούν, δηλ. να αδρανοποιηθούν αντί πινακίου φακής,  από τα μεγάλα γραφεία και  την κάθε ενιαία συμφωνία πλαίσιο.

  • Δεν εκσυγχρονίζονται οι τεχνικές προδιαγραφές. Εκσυγχρονισμένο θεσμικό πλαίσιο, χωρίς τον αντίστοιχο εκσυγχρονισμό προδιαγραφών, παραδοτέων και αμοιβών, με προσαρμογή στις νέες τεχνολογίες και στην επιστήμη, μόνο στρεβλώσεις θα παράγει.

V. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Τα πρώτα συμπεράσματα που μπορούν να εξαχθούν για το εξεταζόμενο νομοσχέδιο δείχνουν ότι :

  • Επιχειρείται μία αναστάτωση των μελετητών και μελετητικών γραφείων, χωρίς αιτιολόγηση και χωρίς ορατή προοπτική ανάθεσης νέων μελετών, σε μια τραγική για το χώρο περίοδο.
  • Διαφαίνεται πρόθεση ενίσχυσης των μεγάλων μελετητικών γραφείων, παρά την έλλειψη αντικειμένου.
  • Βάλλονται και στον τομέα των αναθέσεων των μελετών οι ελάχιστες αμοιβές των μηχανικών. Το κόστος της μελέτης κυμαίνεται περίπου στο 3-5% του κόστους κατασκευής ενός έργου. Η παραπάνω διαπίστωση καθιστά προφανές ότι, η όποια πιθανολογούμενη μείωση του κόστους των μελετών δεν οδηγεί σε ουσιαστική μείωση του κόστους του έργου, αντίθετα μπορεί να οδηγήσει σε εκπτώσεις της ποιότητας της μελέτης, η οποία με βεβαιότητα οδηγεί σε σημαντική αύξηση του κόστους των έργων. Επιπροσθέτως, μείωση της αμοιβής των μελετών μπορεί να οδηγήσει στην «οικονομική εξάρτηση» των μελετητών από οικονομικά συμφέροντα, πρακτική η οποία μετά βεβαιότητας θα βλάψει το Δημόσιο Συμφέρον.
  • Δημιουργείται μια Ανεξάρτητη Αρχή με σωρεία αρμοδιοτήτων, που είναι αμφίβολο αν θα επιφέρει κάποιο ουσιαστικό θετικό αποτέλεσμα. Σίγουρα όμως αφαιρεί αντικείμενο της Δημόσιας Διοίκησης και την απαξιώνει ακόμη περισσότερο. Παραλαβή μελετών, εκδίκαση ενστάσεων, έκδοση πιστοποιητικών είναι αντικείμενο που μπορεί να διεκπεραιώνεται από τους επιβλέποντες. Σε αναμονή του επόμενου βήματος που θα είναι η παραχώρηση και της επίβλεψης. Δηλ. η πλήρης απαξίωση της Δ.Δ ώστε να ανοίξει ο δρόμος  προς την ιδιωτικοποίησή της.
  • Αποψιλώνονται από αρμοδιότητες και απαξιώνονται οι διευθύνουσες υπηρεσίες και τα στελέχη τους.

Στο προτεινόμενο νομοσχέδιο υπάρχουν βέβαια και θετικές ρυθμίσεις, όχι όμως μεγάλης εμβέλειας. Η πιο σημαντική από τις θετικές ρυθμίσεις είναι η επαναφορά του συνυπολογισμού του φόρτου αναθέσεων μελετών των διαγωνιζομένων, που και αυτή όμως δε γίνεται κατά τον καλύτερο τρόπο.

Στέφανος Κ. Κοσμάς / 05.10.2010

Μέλος της Δ.Ε. του ΤΕΕ/ΤΔΕ

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: